Marathon có cảm giác là một tựa game mà không có thời điểm nào gọi là “đủ thích hợp” để nó ra mắt một cách đàng hoàng, vì quá nhiều cái “xui” vây quanh.

Vào thời điểm tựa game này được công bố vào tháng 05-2023 (chỉ một thời gian ngắn sau khi Bungie bị Sony mua lại trong một thương vụ trị giá tới 4.6 tỉ đô la), lúc này đây Destiny 2 của Bungie đang bước vào năm thứ 6, thay vì vững vàng, hùng mạnh thì lại bước đi một cách đầy “loạng choạng” sau khi bản mở rộng Lightfall nhận phải “mưa chỉ trích” từ người chơi.

“Thù trong” chưa đủ, “giặc ngoài” còn hướng rất nhiều mũi dùi tiêu cực tới Marathon, khi game được công bố rất gần với thời điểm mà một “thảm họa” game khác của Sony là Concord phải ê chề đóng cửa chỉ sau 11 ngày ra mắt, “đốt” mất hơn 200 triệu đô la, trở thành “trò cười” của cả làng game, và cộng đồng đã “liên hệ” tình trạng Marathon với Concord ngay lập tức!

Vậy giữa bao sóng gió, khó khăn mà game trải qua, liệu Marathon có đủ “cứng” để chống chịu làn sóng tiêu cực của cộng đồng, liệu “ma thuật Bungie” có thể cứu Marathon như cách mà Destiny 1 từng được vực dậy từ cõi chết?

Hãy cùng Vietgame.asia tìm câu trả lời bằng cách giải mã những bí ẩn trên thuộc địa New Cascadia, bạn nhé!

BẠN SẼ THÍCH

Một chân trời mới… trên vũ trụ xa xăm

Có một điều mà người hâm mộ luôn “mong ngóng” với những tựa game hay nội dung mới mà Bungie phát triển, đó là cách hãng xây dựng những trải nghiệm hình âm vô cùng độc đáo và ấn tượng, và Marathon cũng không phải là ngoại lệ.

Nếu có một điều Marathon làm được ngay từ giây đầu tiên, đó là khiến bạn nhận ra mình đang đứng trong một thế giới có phong cách nghệ thuật rất riêng: chủ nghĩa tư bản cực đoan được thể hiện qua những mảng màu phẳng, tương phản cao, vừa sặc sỡ vừa lạnh lùng đến mức rợn người, tương phản với một môi trường thiên nhiên rực rỡ và đầy sống động.

Ba bản đồ chính của Marathon: Perimeter, Outpost và Dire Marsh, đều nằm trên cùng một vùng đất của thuộc địa New Cascadia, và đều mang một linh hồn thị giác nhất quán đến đáng sợ: hình ảnh của một tương lai bị thương mại hóa đến tận cùng. Logo và thương hiệu của các tập đoàn được in, dán, khắc lên từng công trình, từng thiết bị, từng góc tường của thuộc địa, bên cạnh những chỉ dẫn sử dụng trang thiết bị siêu hiện đại vất vưởng khắp nơi, như thể ngay cả một nơi chốn bị bỏ hoang cũng không thể thoát khỏi “dấu ấn” của những thế lực đã tạo ra nó.

Có thể là những phương tiện và căn cứ hiện đại nhưng có phần tạm bợ của NuCaloric và Traxus trên Perimeter bị bỏ dở giữa chừng như thể người ta rời đi trong nháy mắt. Hay Outpost lạnh lẽo và dày đặc dấu vết của UESC đến mức ngột ngạt. Hay Dire Marsh với những cánh đồng thực phẩm nhân tạo rực rỡ dưới ánh đèn mô phỏng mặt trời nhưng chưa hề được chăm sóc từ bao nhiêu thế kỷ, những máy móc của CyberAcme vẫn vận hành đều đặn mà không có bóng người điều khiển, tất cả bao quanh một vết nứt trọng lực đầy bí ẩn nằm chình ình giữa đầm lầy như một câu hỏi không có lời đáp.

Đó chính là điều khiến New Cascadia trở nên “rợn người” theo một cách rất riêng: không phải vì các tập đoàn đã chết, mà vì chúng vẫn đang sống, vẫn đang thì thầm vào tai người chơi những âm mưu và thủ đoạn qua từng hợp đồng mà chúng đưa ra. Và sự kinh dị thật sự đến khi người chơi nhận ra rằng ngay cả những thế lực quyền lực này cũng không thật sự hiểu được thứ gì đã khiến nguyên một thuộc địa đắt tiền và hiện đại như vậy biến mất hoàn toàn.

Không những sống động về mặt hình ảnh, Marathon còn là một tựa game vô cùng sống động về mặt âm thanh.

Với việc sinh tồn và đấu đá là cốt lõi của trải nghiệm, Marathon xây dựng một không gian âm thanh rất rõ ràng và có chủ đích.

Lớp âm thanh nền của game vẫn rất giàu sức sống, với tiếng cây lá xào xạc, máy móc vận hành âm ỉ, tiếng trang bị và súng ống giòn, gọn, êm tai. Nhưng điểm mạnh thật sự nằm ở những âm thanh mang tính sống còn: tiếng binh lính UESC báo động khi phát hiện người chơi, tiếng bước chân và tiếng leng keng của trang bị từ các Runner khác vọng lại từ phía xa – hay những âm thanh báo hiệu những sự kiện rõ ràng như binh sĩ UESC tràn vào phong tỏa một tòa nhà trong sự kiện Lockdown, hay người chơi khác gọi một đợt tiếp tế mới qua các cảng Supply Drop rải rác khắp Dire Marsh và Perimeter.

Không những sống động về mặt hình ảnh, Marathon còn là một tựa game vô cùng sống động về mặt âm thanh

Trong một tựa game mà một giây lơ là có thể đồng nghĩa với việc “mất trắng tất cả” những gì mình gom góp được, khả năng “đọc” chiến trường bằng tai trở thành một kỹ năng không kém phần quan trọng so với tầm ngắm.

Tuy nhiên, trải nghiệm hình âm thú vị đó không chỉ dừng lại ở việc người chơi lăn lộn trên Tau Ceti IV. Marathon còn dùng chính những yếu tố đó để khắc họa sáu thế lực đang tranh giành ảnh hưởng trên vùng đất bỏ hoang này: tập đoàn xây dựng Traxus, tập đoàn công nghệ CyberAcme, tập đoàn thực phẩm NuCaloric, tổ chức sát nhân cuồng tín Arachne, liên minh cách mạng MIDA, và tập đoàn công nghệ sinh học Sekiguchi Genetics.

Mỗi thế lực được khắc họa qua những đoạn cắt cảnh riêng biệt, với lối lồng tiếng mang đặc trưng rõ rệt, cố tình nhấn mạnh sự vô nhân tính của từng tổ chức theo những cách rất khác nhau, từ giọng điệu doanh nghiệp lạnh lùng, đến sự cuồng tín ớn lạnh, đến thứ nhiệt huyết cách mạng che giấu những toan tính không kém phần tàn nhẫn bên dưới.

Tất cả được bao phủ bởi phần âm nhạc được sáng tác bởi Ryan Lott của ban nhạc Son Lux. Thứ âm nhạc anh mang đến với Marathon mang cảm giác vừa xa lạ vừa ám ảnh, hòa quyện giữa những giai điệu điện tử lạnh lùng và những khoảnh khắc bùng phát đầy cảm xúc, phản ánh chính xác thế giới game hiện đại, quen thuộc, nhưng đầy những mối đe dọa siêu hình

Kết hợp với một cốt truyện đầy rẫy bí ẩn được dần dần hé lộ qua từng hợp đồng, từng mẩu thông tin rải rác khắp New Cascadia, việc lắng nghe những thế lực này kể chuyện dần trở thành một trong những lý do hấp dẫn nhất để tiếp tục quay lại chiến trường.

---

Tối đa lợi nhuận!

Lối chơi của Marathon về cơ bản không có gì xa lạ với những ai đã từng nghe qua thể loại bắn súng sinh tồn lượm đồ (extraction shooter): người chơi đổ bộ xuống màn chơi, thu lượm đồ quý hiếm, hoàn thành hợp đồng, rồi tìm điểm thoát ra trước khi bị người chơi khác hoặc quân UESC tiêu diệt. Chết là mất sạch trang bị mang vào, đó là luật bất thành văn của thể loại này, và Marathon cũng không phải ngoại lệ.

Điều khiến Marathon khác biệt so với phần còn lại của thể loại chính là hệ thống “Runner Shell”: tích hợp những “tinh hoa” của thể loại Hero Shooter vào thể loại bắn súng lượm đồ (dù cho các Runner Shell này hoạt động giống các lớp nhân vật Destiny hơn).

Game ra mắt với 7 Shell, mỗi Shell đại diện cho một phong cách chơi riêng biệt: từ Destroyer công kích trực diện với khiên năng lượng và tên lửa, Vandal cơ động với khả năng nhảy đôi, bứt tốc và đẩy lùi kẻ địch bằng một phát bắng năng lượng hủy diệt, Recon phát hiện địch bằng sóng âm, Assassin gây nhiễu tầm nhìn kẻ thù và lén lút tiếp cận bằng khả năng tàng hình, Triage hồi máu và hồi sinh đồng đội từ xa, Thief thiên về xác định “đồ ngon” và thu thập chúng, cho đến Rook, một Shell đặc biệt dành cho người chơi dạng “sói đơn độc”, muốn nhảy vào một trận đang diễn ra với đồ ngẫu nhiên mà không sợ mất gì.

Mỗi Shell còn có thể được tùy biến sâu hơn thông qua Cores và Implants, khiến cho hai người chơi cùng chọn một Shell vẫn có thể có lối chơi hoàn toàn khác nhau, có thể là một Vandal bứt tốc liên tục không sợ “quá tải”, hoặc tập trung vào phát súng năng lượng, hay một Triage thiên về cường hóa bản thân hơn là đồng đội, lối xây dựng nhân vật của Marathon dường như là bất tận.

Chính sự đa dạng đó là thứ xây dựng áp lực theo một cách rất riêng. Có nên tiến vào tòa nhà kia không khi vừa nghe tiếng bước chân lạ? Kẻ đang phục kích mình là một Assassin lẩn nấp đâu đó, hay một cô nàng Vandal với khả năng thu hẹp khoảng cách chớp nhoáng? Mỗi giây do dự đều có giá của nó, và đây chính là điều khiến cho vòng lặp chơi tưởng chừng như đơn giản của Marathon lại có thể luôn tươi mới sau hàng trăm, hàng ngàn “run”.

Bên cạnh Shell, vũ khí cũng là một lớp chiến thuật không kém phần quan trọng. Marathon ra mắt với 28 khẩu súng trải dài trên tám loại hình khác nhau, từ súng ngắn, tiểu liên, súng trường tấn công, súng máy, súng bắn tỉa, súng hỏa lực chính xác cho đến Railgun, tất cả sử dụng năm loại đạn riêng biệt: đạn nhẹ và đạn nặng cho các loại súng động năng thông thường, MIPS dành riêng cho shotgun và súng bắn tỉa hạng nặng, còn Volt Battery và Volt Cell phục vụ cho các vũ khí năng lượng.

Sự phân chia này mang đến những áp lực chiến thuật thật sự: mang vào hai khẩu cùng loại đạn đồng nghĩa với việc cả hai cùng cạn một lúc, và nguồn đạn hiếm như MIPS hay Volt Cell luôn là thứ mà nhiều người chơi cùng nhau tranh giành trên chiến trường.

Điểm đáng chú ý không nằm ở sự đa dạng kể trên, mà các vũ khí này còn có khả năng điều chỉnh, tăng cường hiệu năng qua hệ thống phụ kiện, từ chip tới ống nhắm… khiến cho việc tìm được cùng một khẩu súng nhưng độ hiếm cao hơn thật sự tạo ra sự khác biệt rõ rệt trong chiến đấu. Điều này càng được nhấn mạnh qua cách mà Bungie “giữ vững phong độ” trong việc thiết kế cảm giác bắn, khi mỗi khẩu đều có trọng lượng, độ giật và âm thanh riêng, khiến cho việc nâng cấp vũ khí không chỉ là “con số trên giấy” mà là cảm giác rõ ràng trong từng phát bắn.

Gắn kết tất cả lại với nhau là hệ thống hợp đồng (contract) từ sáu phe phái. Mỗi phe giao cho người chơi những nhiệm vụ riêng, từ tiêu diệt mục tiêu, thu thập dữ liệu cho đến những hợp đồng đặc biệt đẩy cốt truyện về phía trước. Hoàn thành hợp đồng không chỉ mang lại trang bị và kinh nghiệm, mà còn mở ra những nâng cấp vĩnh viễn, giữ nguyên khi game “reset” (khởi động lại) toàn bộ tiến trình của người chơi mỗi ba tháng một lần.

Với lối chơi đa tầng, có chiều sâu khổng lồ từ phần nền tảng, kết hợp với các hệ thống bên ngoài những “run” trên Tau Ceti IV, đặc biệt là những “contract” (hợp đồng) với phần thưởng “nóng” và mang tính xoay vòng nhanh, cùng với vai trò của Rook như một điểm tựa cho những người chơi đã cạn kiệt tài nguyên, Marathon đã giải quyết được một vấn đề rất cố hữu của thể loại bắn súng sinh tồn lượm đồ: “gear fear” (sợ mất đồ)

một vòng lặp game cực kì gây nghiện, có chiều sâu và đầy những phần thưởng thú vị cho những ai “dám” gắn bó lâu dài với Marathon

Người chơi không còn bị “mắc kẹt” trong tâm lý giữ gìn trang bị như một tài sản không thể thay thế, bởi mất đồ không thật sự đặt người chơi vào bất lợi quá lớn so với các Runner khác, mà thay vào đó “tạm thời” đặt người chơi vào một trạng thái có thể phục hồi thông qua nhiều cách.

Người chơi có thể dùng một “loadout” (trang bị sẵn) với chi phí thấp hơn và đặc thù hơn để hoàn thành hợp đồng, hoặc đơn giản hơn là sử dụng những phương án miễn phí như Sponsored Kit hay Rook để xây dựng lại kho đồ.

Tất cả điều này kết hợp lại để tạo thành một vòng lặp game cực kì gây nghiện, có chiều sâu và đầy những phần thưởng thú vị cho những ai “dám” gắn bó lâu dài với Marathon.

BẠN SẼ GHÉT

Đủ sức đứng, chưa đủ sức lan tỏa

Tất cả những ưu điểm kể trên đủ để khiến Marathon trở thành game bắn súng lượm đồ có lối chơi xuất sắc nhất trên thị trường vào lúc này. Nhưng với những game thuộc thể loại này, cơ chế hay không thôi là chưa đủ, phần còn lại đến từ việc xây dựng cộng đồng, củng cố quy mô người chơi – và ở điểm này, Bungie vẫn đang ở rất xa so với những cái tên như ARC Raiders hay Escape from Tarkov.

Tất nhiên rằng sự “ác ý” từ cộng đồng, việc người hâm mộ Halo và Destiny mất niềm tin vào Bungie trong những năm gần đây tác động ít nhiều tới cộng đồng Marathon. Nhưng nếu phải chỉ ra một vấn đề cốt lõi, thì Marathon đơn giản là một tựa game “làm chưa tốt ở khâu dẫn dắt người chơi mới”.

Marathon có quá nhiều hệ thống dày đặc, độ sâu lớn, và văn hóa PvP khắc nghiệt. Game đòi hỏi người chơi phải hiểu cơ chế, đọc tình huống, và chấp nhận rủi ro gần như ngay từ những “run” đầu tiên.

Nhưng cách Bungie đưa người chơi vào trải nghiệm lại quá đột ngột. Không có đủ không gian để học, không có đủ “lớp đệm” để làm quen. Người chơi mới bị “ném” thẳng vào một môi trường nơi họ vừa phải tự mày mò cách game vận hành, vừa phải đối đầu với những người chơi lão luyện quay về các màn chơi “dễ” như Perimeter để săn những mục tiêu dễ dàng hơn, hoặc để xây dựng lại trang bị sau một “run” Outpost hay Cryo Archive thất bại.

Kết quả là một vòng lặp “không mấy dễ chịu” cho các tay mơ. Người chơi mới phải chấp nhận thua thiệt trong thời gian dài, phụ thuộc vào Sponsored Kit, liên tục mất gear, và mang theo chính nỗi “gear fear” mà game về sau mới bắt đầu “tháo gỡ”. Chỉ khi dòng phần thưởng từ hợp đồng (contract) và phe phái (faction) bắt đầu ổn định hơn, họ mới có cơ hội bước vào đúng nhịp chơi mà Marathon hướng tới. Nhưng không phải ai cũng đi được đến điểm đó. Một bộ phận không nhỏ đã rời đi từ rất sớm.

Vấn đề còn bị đẩy xa hơn bởi giao diện và cách game giao tiếp với người chơi. Marathon có quá nhiều trình đơn (menu), được sắp xếp thiếu trực quan, trong khi những cơ chế quan trọng lại được giải thích một cách mơ hồ, khiến cho người chơi “bỏ cuộc” ngay từ việc hiểu game đang yêu cầu mình làm gì.

Bungie đưa người chơi vào trải nghiệm lại quá đột ngột. Không có đủ không gian để học, không có đủ “lớp đệm” để làm quen