REPLACED – Một trong những cách tiếp cận thiết kế mà người viết thích nhất chính là những tựa game đi cảnh 2,5D, khi mà nhân vật chính dù di chuyển trên không gian 2D, lại tương tác với một hậu cảnh 3D được lên chi tiết vô cùng tỉ mỉ.

Tất nhiên, dạng game này không phải là mới, và cũng là một kiểu game được giới mộ điệu vô cùng ưu ái, từ những cái tên “làm mưa, làm gió” ở mức độ AA từ những studio lớn như Little Nightmare của Bandai Namco, đến những gương mặt đại diện của làng game indie như INSIDE của Playdead, và nhiều tựa game quy mô nhỏ hơn nhưng không kém cạnh về độ tỉ mỉ trong môi trường hay thiết kế lối chơi như White Shadows, Shadows Part of Me, Iris.Fall, Planet of Lana…

Thế nên, điều kỳ lạ hơn nữa là chưa có tựa game nào thực sự “bám” vào ngách này cho đến tận năm 2026, khi một studio nhỏ đến tử Belarus là Sad Cats Studios ra mắt REPLACED, một tựa game bối cảnh cyberpunk, với lối đồ họa 2,5D giả pixel, môi trường 3D và công nghệ chiếu sáng hiện đại giống The Last Night. Và cũng giống như The Last Nights, tựa game cũng gặp một chu kỳ phát triển cực kì khó khăn, với nhiều lần bị trì hoãn, và mất hơn 6 năm để hoàn hành.

Vậy liệu Sad Cats Studios có thành công trong việc “đi tắt, đón đầu” này? Hãy cùng Vietgame.asia xách ba-toong lên và cùng trí tuệ nhân tạo REACH bò vào những ngõ ngách tăm tối nhất của Phoenix City để tìm hiểu qua bài viết sau, bạn nhé!

BẠN SẼ THÍCH

Tương Lai Tăm Tối

REPLACED lấy bối cảnh ở thành phố Phoenix, nước Mỹ vào những năm 80, với công nghệ phát triển vượt bậc nhưng xã hội chia rẽ sâu sắc. Bỗng dưng một hôm nọ, một vụ tấn công bí ẩn diễn ra ở một cơ sở nghiên cứu trí tuệ nhân tạo và tiến sĩ Warren, trong một nỗ lực tuyệt vọng đã cấy AI mang tên REACH vào đầu mình, và cả hai bắt đầu cuộc phiêu lưu của mình xuyên qua thành phố Phoenix và vùng ngoại ô đầy hiểm ác để có thể tách REACH ra khỏi Warren.

Với một câu chuyện tưởng chừng như đơn giản như vậy, nhưng đội ngũ Sad Cats đã vô cùng khéo léo trong việc đưa REACH và Warren qua hết tình huống này đến tình huống khác, để dẫn tới những khoảnh khắc vô cùng kịch tính và lôi cuốn, lột tả hết hiểm nguy của một xã hội hiện đại nhưng thối nát đến tận cùng, nơi mạng người trở nên vô cùng rẻ mạt, hệt như các sản phẩm Cyberpunk khác.

Từ bè lũ cảnh sát, lính đánh thuê của các tập đoàn cho tới các băng đản tội phạm tàn bạo như bè lũ Termite, thành phố Phoenix và vùng ngoại ô bật lên như một bối cảnh Cyberpunk vừa quen, vừa đủ mới lạ.

Những chủ đề quen thuộc như chủ nghĩa tư bản bị đẩy tới cực hạn, một xã hội mục ruỗng từ bên trong hay công nghệ trở thành công cụ kiểm soát và đàn áp đều hiện diện trong REPLACED.

Tuy nhiên, game vẫn tìm được bản sắc riêng bằng cách dựng nên những phe phái khổng lồ, nơi bạo lực không chỉ là phương tiện mà đã trở thành ngôn ngữ chung, một dạng quyền lực tối thượng luôn chực chờ nuốt chửng lẫn nhau. Những guồng máy vô cảm, những đội quân duyệt binh thẳng tắp như được đúc từ cùng một khuôn mẫu khắc họa một bộ máy thống trị ngột ngạt đang siết chặt thành phố Phoenix.

Và khi những thế lực ấy không bận hủy diệt lẫn nhau, người dân lại trở thành đối tượng phải gánh chịu những luật lệ tàn khốc mà chúng áp đặt.

Và đó cũng là điều khiến câu chuyện của REPLACED trở nên hiệu quả. Thay vì tập trung vào những kẻ nắm giữ quyền lực, trò chơi hướng ánh nhìn về những con người bị mắc kẹt giữa các cuộc tranh giành tàn khốc ấy, những kẻ sống dưới gót giày của các tập đoàn tham lam, những lực lượng thực thi pháp luật vô cảm và các băng đảng tội phạm đã đánh mất hoàn toàn nhân tính.

Trong khoảng 11 giờ đồng hồ, người chơi sẽ dành không ít thời gian tại một khu vực trung hòa, nơi những con người cơ nhỡ tụ họp lại thành một cộng đồng nhỏ, nương tựa và bảo vệ lẫn nhau để tồn tại. Chính những khoảnh khắc đầy tính người ấy tạo nên sự tương phản mạnh mẽ với thế giới khắc nghiệt bên ngoài, đồng thời trở thành lăng kính để REACH, một trí tuệ nhân tạo đang tìm kiếm ý nghĩa về bản thân, dần tiếp cận những khái niệm tưởng chừng không thể định lượng như lòng trắc ẩn, tình yêu thương dành cho đồng loại hay sự can đảm để đứng lên chống lại cường quyền.

Câu chuyện của REPLACED càng trở nên giàu sức nặng nhờ trải nghiệm nghe nhìn đặc biệt ấn tượng mà trò chơi mang lại. Lấy cảm hứng từ mỹ thuật điểm ảnh (pixel art) của những tựa game 16-bit trên Sega Genesis hay Super Famicom, thế giới 2,5D của game hiện lên với mật độ chi tiết đáng kinh ngạc. Từ những tán cây, bụi cỏ cho tới các con hẻm ngập ánh đèn neon, mọi khung hình đều được chăm chút tỉ mỉ đến mức khó tin đối với một tác phẩm mang phong cách pixel art.

Phong cách nghệ thuật này còn tạo nên một cách khắc họa “bạo lực” rất riêng. Xuyên suốt hành trình, người chơi không chỉ là nạn nhân của bạo lực mà còn trực tiếp trở thành… người thực thi nó. Về phương diện này, Sad Cats đã tận dụng tối đa những gì thường bị xem là “hạn chế của pixel art”.

Thay vì theo đuổi những hình ảnh máu me, chi tiết và nhớp nhúa như nhiều tựa game lấy bối cảnh Cyberpunk khác như The Ascent hay Cyberpunk 2077, REPLACED lựa chọn một hướng tiếp cận khác. Bạo lực trong game đến nhanh, bất ngờ và thường kết thúc chỉ trong chớp mắt. Một phát súng, một cú đánh hay một cơ thể đổ gục xuống nền đất thường xuất hiện rồi biến mất trước khi người chơi kịp phản ứng, trước khi kịp dừng lại để ngắm nghía những chi tiết, những vết thương do chính mình hay kẻ khác gây ra.

Chính sự tiết chế ấy lại khiến những khoảnh khắc bạo lực trở nên đáng nhớ hơn. Chúng không hiện lên như những màn trình diễn thị giác kéo dài, mà giống những cơn bộc phát đột ngột của một thế giới đã quen với việc con người bị đối xử như những món đồ có thể bị vứt bỏ bất cứ lúc nào. Trong thành phố Phoenix, bạo lực không còn là ngoại lệ mà đã trở thành một phần bình thường của cuộc sống thường nhật, phi lý đến mức đáng sợ.

Tất cả hòa quyện lại, khiến cho câu chuyện của REPLACED, dù đầy rẫy những chi tiết quen thuộc, nhưng vẫn đáng nhớ và độc đáo, khi khai thác triệt để khía cạnh con người giữa những kiến tạo xã hội khổng lồ.

Câu chuyện của REPLACED càng trở nên giàu sức nặng nhờ trải nghiệm nghe nhìn đặc biệt ấn tượng

BẠN SẼ GHÉT

Vẫn chưa đủ “chín”

Mặc dù sở hữu phần nghe nhìn xuất sắc cùng một câu chuyện giàu sức nặng, lối chơi của REPLACED lại là nơi trò chơi bộc lộ những dấu hiệu chưa thực sự hoàn thiện.

Phần lớn các cuộc chạm trán đều diễn ra theo một nhịp điệu quen thuộc: kẻ địch dàn ra ở hai phía, lần lượt lao vào tấn công, còn người chơi đáp trả bằng những chuỗi đỡ đòn, phản đòn và đôi lúc xen kẽ một vài kỹ năng tấn công tầm xa. Dù mang lại cảm giác thỏa mãn trong những giờ đầu tiên, công thức này không có nhiều biến chuyển đáng kể trong suốt hành trình.

Và chính thời lượng kéo dài ấy cũng khiến nhiều điểm yếu khác của REPLACED bộc lộ rõ hơn. Đáng chú ý nhất là việc trò chơi phụ thuộc quá nhiều vào những nhiệm vụ phụ thiếu sáng tạo và mang tính lặp lại cao.

Phần lớn trong số đó chỉ xoay quanh những công việc đơn giản như đi tới một địa điểm, lấy một món đồ rồi mang về cho một nhân vật khác. Về mặt ý tưởng, các nhiệm vụ này được xây dựng nhằm nhấn mạnh những chủ đề quan trọng của trò chơi, từ sự đùm bọc giữa các cộng đồng bên lề cho tới nỗ lực gìn giữ nhân tính trong một xã hội đang dần mục ruỗng. Tuy nhiên, vì cách triển khai quá đơn điệu, những thông điệp giàu sức nặng ấy trở thành một… gánh nặng.

Chính sự lúng túng trong việc duy trì nhịp độ dẫn truyện đã khiến REPLACED gặp phải một nghịch lý thú vị. Dù câu chuyện mà trò chơi kể tương đối cô đọng và súc tích, không thua kém những tựa game cùng phân khúc như Planet of Lana hay Little Nightmares, trải nghiệm tổng thể lại mang cảm giác dài hơn đáng kể.

Nguyên nhân không nằm ở bản thân cốt truyện, mà ở những khoảng thời gian trò chơi kéo giãn hành trình bằng các hoạt động lặp lại và những phân đoạn thiếu điểm nhấn. Điều này không đủ để khiến REPLACED trở thành một tựa game không đáng chơi, nhưng người chơi vẫn sẽ khó tránh khỏi cảm giác thời lượng của nó đang bị kéo dài hơn mức cần thiết.

dù sở hữu phần nghe nhìn xuất sắc cùng một câu chuyện giàu sức nặng, lối chơi của REPLACED lại là nơi trò chơi bộc lộ những dấu hiệu chưa thực sự hoàn thiện